Απόκριες Κοζάνης

Τα Χριστούϊννα έχουμι τσιώκ', τρουβάδις, τζιουμπανίκις, κι πααίνουμι να πούμι τα κόλιαντα στ'ς γιρουντότιρ' τ' φανού κι στ'ς παραλίδις. Κατά τ'ς δέκα στου τζιαντέ απλώνουμι του σουφρά, στ'ν πλατεία απ' του φανό κι κιρνούμι ,μιλουμακάρουνα, κάστανα, κι ξυλουκέρατα . Τ’απόγιουμα οι γυναίκις φκιάν κέϊκ κι μιλουμακάρουνα κι τ’ς πουδαριάς, αν είνι καλός κιρός κάμν τουν ανήφουρου, κατά του Πηγαδούλ', στου σπίτ' απ' τ'ς πάπ', κι τ’ς μπάμπις ,του Γηρουκουμείου.

Κι μι του καλό κοντεύ’ν οι Απουκρές. Στήνουμι τουν νουντά, μουναχοί μας, μι τα μιντιρλίκια, κι του τζιάκ’ . Τ’ς λάμπις μι του γκάζ’, κουλαρ’ ζ’ μένα τα μακάτια, σιδιρουμένα τα μισάλια. Κάθι βράδ’ ου πάσα ένας βαν’ μιζέν,άλλους νουρές,άλλους κιφτέδις μι ζ’μί ή αδέτ’σ άλλους ζ’γουρίσιου στου λαδόχαρτου κι για σιχτίρ χαβασ’ , ριβανί, κουλ’κ’θάτου, μανταρινάτου, καϊ ’σ’, πιλτέν, τζιαμ’ π’ λιάφ’ κι χαλβά σιμιγδαλίσιου. Τ’ν Τσικνοπέφτ κατά τ’ς τρείς τ’ απόϊμα μαζώνουμι τα μ’κρά, τ’ άργανα βαρέν του έντικα, κι η Αντιγόν’ μοιράζ΄ γαριδάκια, σουβλάκια, κρουασάν, κόκα – κόλις, πουρτουκαλάδις κι γκαζόζις όλα αυτά απού αμάκα.

Του βραδ’ τ’ς Τσικνοπέφτ’ς έρχιτι η Πανδώρα κι κινούμι τουν ανήφουρου κατά τ’ν πλατεία. Παέν΄ σύννιφου του έντικα. Μι τ’ν ώρα μας είμαστι στ’ν ιξέδρα τ’ς πλατείας. Εικί να δείς καμάρουμα σαν γιουφτ’κα τ’σκάλια όλου τσακίσματα κι νάζια. Μόλις σώσουμι απ’ τ’ν πλατεία κατηφουρίζουμι κατά τ’ν γειτουνιά μας. Ικεί ύστιρα ,πέρν τα μπατζιάκια μας φουτιά για να πιριπιηθούμι τσ΄ ιπιτρουπές απ΄ τ’ς φανοί που έρχουντι να μας δουν. Μιζέδις καλλοί, κρασί μπρούσκου κι χουρό μι τ’άργανα ως αργά.

Κάθι χρόνου τ΄ ν΄ απουκρά στ΄ ν παρέλασ΄ κι’ άλλου Άρμα :

-Του 1994 έκαμάμι του πηγαδ’ του θκό μας- Κι του δράκου απ΄τ’ν Κίνα μι τα Κινιζούλια.
-Του 1995 του Νυχτέρ’ -κι ντήθ’καμι σκιάχτρα
-Του 1996 έφκιασάμι του Τότι κι του Τώρα-κι τ’ς Πειρατές, τ’ς Κουζανιώτ’ στουν Αρίνταγα.
-Του 1997 έφκιασάμι του Ξισπίρ’ζμα –κι τ’ς Καλουέρ’ μι τ’ς Καλόγρις -κι του Ιντιφκτίριου του παλιό.
-Του 1998 T’ν Κ’ Ερατώ . Μι τσ΄ γιούφτ΄ τσ΄ γιούφτσης κι τα Γιουφτούλια.
- Του 1999 του Κουζανιότ’ κου Βιάγκρα για όσνους δεν μπουρούσαν να κάμ’ν του χουσμέτ………
- Του 2000 έκαμάμι τουν Κούρκου- Λύκου. Μι τσ΄ Κοκκινομουνίτσις κι τσ΄ Λύκ.
- Του 2001 τσ’ Ευρου - Πέοι,,,,,
- Του 2002 του Σιουρδουμπούκαλου .
- Tου 2003 του ΙΕΚ Ξηροί.
- Του 2004 του Πούτσι Φόρεμα
- Του 2005 Δημοτική Αστυνομία
- Του 2006 Η Λίμνη των Γούτσιων απο 60 άτομα

Μόλις σώνιτι η παρέλασ΄ μι μνιά ανάσα παένουμι στ’ τρανίτιρ’ να σχουρ’θούμι, να κάνουμι χάσκα, να φάμι του μπακλαβά κι του γκανταίφ΄, να φλίσουμι του χέρ’ απ’ τ’ς τρανοί, κι μι τ’ν ώρα μας στου φανό. Όταν μαζουχτούμι όλ’, ιτοιμάζουμι τα ξύλα μι του δαδί κι ου Ντιόντιους τ’ Κόμπ’,σαν πιο τρανός, ανάβ τουν φανό. Αρχινούμι του τραγούδ’ μι πρώτου κι καλύτιρου “Ιβγάτι αγόργια μ’ στου χουρό , ιβγάτι στου σιργιάνι’’ κι ύστιρα αρχινούν να βαραίν’ τ’άργανα. Τα κιχιά ,οι κιφτέδις κι τα λουκάν’κα δίν κι πέρν, του κρασί μπό’λκου, οι κανάτις πέρα δώθι κι κατά τ’ς έντικα, μας κουβαλιούντι η ιπιτρουπί. Δημαρχαίοι, Βουλιφταί , Στρατηγοί, Αντιδημαρχαίοι κι άλ’, καμαρών τουν νουντά τ’ς Τέλιας, που απ’ τ’ χαραή είχαν στουλίσ’ η Τέλια, η Βασίλου, η Ζουή, η Βαίτσα , η Λέν’ ,η Γιάννα, η Σούλα, η Αντιγόν’, η Μαργαρίτα, η Φανή, η Γιούλα, η Τασούλα κι’ η κυρά Κούλα τ’ Κόμπ. Ύστιρα τ’ς παένουμι τουν μιζέ γιαπράκια, κιφτέδις μι κρουμίδια, μπουμπάρ’, αρνί στουν ταβά στουλ’τζμένου απ’ του Νιάτσιου που δεν προλαβένουμι να του κόψουμι κι απόμ’νέσκν μούγκι τα κόκκαλα. Στουν πάτου τ’ς λέμι κι του νοικουκυρίσιου του τραγούδ’ κι άρσ’….

Χουρός, τραγούδια γέλια κι χαρές κι κατά τ’ς δυό όταν αρχινούσαν ένας ένας ν’ αραιών’, φουκαλνούμι κι στουν πάτου τουν κατουρούμι όλ’ μαζί για να τουν σβίσουμι. Ύστιρα μαζώνουμέστι στουν νουντά κι έρχιτι η σούπα απ’ τ’ς γκ’ρτσιλιάν’ που ήνι απ’ τ’ς κότις που έψησάμι .

Tου 1999 ου φανός μας έκαμιν αδιρφουποίοισ’ μι τουν σύλλουγου “Αραδίππου Κύπρου”. Ικεί να δείς χουρό που έκαμαν τ’ αδέρφια μας κι ρίξι μου, κάεικιν του πιλικούδ’.

Toυ 2001 και του 2002 πήγαμι σ’ν ΚΑΤΩ ΙΤΑΛΙΑ στην ΜΟΝΟΠΟΛΗ περιοχή Απουλίας.Και στα Ελληνόφωνα. Καλεσμένοι από το σπίτι της Ευρώπης της Ιταλίας. Πέρασάμι πλουσιουπάρουχα. Έκαμάμι του έθιμου του Φανού Τ’ν Καθαρα Διφτέρα ,χαλβά, γιλιές, φασούλια, ξυνάδια, λαγάνις πατλιτζιάνια,πράσα κι ταραμά όλα ανάρτα. Κατά τ’ς τρείς β’ζν…. για τουν Αη Δημήτρ’ στρώνουμι τουν σουφρά μι τα μιζικλίκια κι του κρασί κι’ αρχινούν να βαραίν τ’άργανα κι δώστου ξανά χουρό μέχρι τ’ν ώρα που μας καλνάει ου Δήμαρχους να μας δώσ’ τα βραβεία. Ου παλιότιρους πέρν του βραβείου κι’ όλ’ μαζί καμαρώνουμι κι λέμι : Άει ρά όλα καλά κι φέτους, τ’χρόν , καλύτιρα……..

Τ'ν ΠΑΣΧΑΛΙΑ , βγαίνουμι στ'ν πλατεία μας ,κι μοιράζουμι αυγά που βάφν' οι θ'κιές μας οι γυναίκις στα τσ'κάλια .Κατά του μισ'μέρ' ανοίγ ου Νιάτσιους του βαέν' μι του κρασί να του δουκιμάζουμι αν γίνγκιν καλό κι μην τυχόν τσινίζ' . Η Βαϊτσα τ' Μόσχ’ τηράει απ' τ' νουβρό κι μόλις μας γλέπ οτι είχαμι κινείσ' κουβαλ'νάει πιτλιτζιάνια, κι ξυνάδια π' σι θέρ'ζαν τ'άντιρα. Απ' αυτά κι απ' αυτά δεν έκαμιν χαϊρ' κι προυκουπί ου θ'κός τ'ς .

Σαν έρχιτι ου Μάης έχουμι τ΄ λειτουργία μας στ’ Παναγιά για να μας βουηθάει κι να μας έχ΄ γιρούς. Όλ’ βάνουμι τα μπράμ κι παένουμι σ’ν εκλλησιά. Ύστιρα απ΄ τ’ λειτουργία, κάτ’ απ’ τουν πλάτανου στρώνουμι τ’ς σουφράδις κι αρχινάει του φαγουπότ’ . Σι λίγου να κι τ’ άργανα κι γίνιτι ου χαμός . Μνιά χρουνιά τσάκουσιν μια σιαρσιάρου κι μις δεν ίλιιγάμι να φύγουμι ,είχαμι γιν’ μπλιόντα.

Του καλουκαίρ’ όλ’ ιξαφανίζουντι κι ανταμώνουμι πάλι του Φτινώπουρου για να φκιάσουμι καμνιά ικδρουμί κι μ’αφτά κι μ’αφτά σώνιτι ου χρόνους κι σ’άλλα μ’ υγειά. Απ’ του Συμβούλιου.