Tο Έντεκα
Πρόκειται για έναν από τους πιο γνωστούς σκοπούς της Κεντρικής και κυρίως της Δυτικής Μακεδονίας. Η μελωδία του αποτελείται από δύο μουσικές φράσεις, που καλύπτουν αντίστοιχα τους δυο στίχους κάθε διστίχου. Ο γρήγορος εννεάσημος ρυθμός δημιουργεί μεγάλη ευθυμία και δίνει στους χορευτές μεγάλη ευχέρεια για αυτοσχεδιασμούς. Χορεύεται με στροφές, πηδήματα και ελαφρά καθίσματα και χαρακτηρίζεται από απόλυτη ελευθερία φόρμας, γιΆ αυτό και είναι γνωστός και ως Ξετσάκωτος και Σκόρπιος. Το Έντεκα είναι χορός που εκφράζει θαυμάσια το δυναμικό και εκρηκτικό πνεύμα της Αποκριάς. Στην Κοζάνη εκείνη την περίοδο χορεύεται συνέχεια στους δρόμους, στις πλατείες, στους Φανούς, στους χορούς, στα κλαμπ, στα σπίτια. Παντού!
Ακούστε το πιο χαρακτηριστικό τραγούδι της αποκριάς
Υπάρχουν κάποιες βασικές στροφές που τραγουδιούνται στο ρυθμό του Έντεκα στις περισσότερες περιοχές που συναντάμε το σκοπό αυτό.
Τι 'θελα και σΆ αγαπούσα
κι δεν κάθουμαν καλά
Πήρα ζάλη στο κεφάλι
δυο μαχαίρια στην καρδιά
Τα ωραία σου τα μάτια
στον καθρέφτη μην τα δεις
γιατί μόνη σου αγαπιέσαι
και εμένα λησμονείς.
Κίνησα να ΅ρθω το βράδυ
μ' έπιασε ψιλή βροχή
το θεό παρακαλούσα
για να σέ 'βρω μοναχή.
Ούτε μοναχή σε βρίσκω
ούτε με τη μάνα σού
μον σε βρίσκω στο σεργιάνι
με τις φιλενάδες σου.
Στην Κοζάνη τραγουδούν στη συνέχεια:
Στ' ¶η-Δημήτρη τον σχουλειό
πααίv τα παρταλόπλα
να μαθαίνουν γράμματα
να παίζουν μι τα όπλα.
(ή να παίρνουν κι τα όπλα)
Μ'έπλιξτν η μάνα ιιου
κόκκινα καλτσάκια
να πιρπατώ να ρίχνουμι
στης ΣκΆρκας τα σουκάκια
Όσον
αφορά την ονομασία του τώρα, ο Δρανδάκης ομολογεί ότι γι' αυτόν
παραμένει άγνωστης προέλευσης, ενώ ο Ρούμπης υιοθετεί την εκδοχή που
είναι και η πιο διαδεδομένη στην Κοζάνη: -Στην περίοδο της
Τουρκοκρατίας οι Τούρκοι επέβαλαν υπαγόρευση στις μετακινήσεις από τις
έντεκα το βράδυ και μετά. Οι Έλληνες λοιπόν φεύγοντας από τα καφενεία
και διαλύοντας τις παρέες τους αυτή την ώρα χόρευαν αυτό το χορό, που τον ονόμασαν Έντεκα.»
Τα τραγούδια των φανών της Κοζάνης
Το συγκεκριμένο CD έγινε απο την Δ.Ε.Π.Α.Κ και έχουμε επιλέξει ενδεικτικά κάποια απο τα παραπάνω
τραγούδια σε συνενόηση με τη ΔΕΠΑΚ, και για λόγους προβολής υπάρχουν ολόκληρα στο Site.
Κατα την περίοδο των Αποκρεών μπορείτε να προμηθευτείτε το συγκεκριμένο CD.
|
